W związku z dużą ilością zmian w prawie związana z naszym zawodem przedstawiamy najważniejsze obowiązujące akty prawne.
Nie opisuję tutaj szczegółowo planowanych zmian w prawie budowlanym i ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Są to tak daleko idące zmiany że wprowadzanie ich jako nowelizacji jest bardzo dyskusyjne. W bardzo dużym skrócie zmiany w ustawach likwidują zgłoszenia, pozwolenia na budowę i decyzje o warunkach zabudowy.
Trudno w chwili obecnej powiedzieć który projekt będzie przedłożony do uchwalenia i czy w ogóle do tego dojdzie. Na początku roku w miarę rozwoju prac nad ustawą zamieścimy dodatkowe informacje uzupełniając te zawarte w ostatnim numerze kwartalnika zawód: architekt.
W art.5 ust.3 wprowadzono obowiązek sporządzania dla budynków oddawanych do użytkowania oraz budynku podlegającego zbyciu lub wynajmowi świadectwa charakterystyki energetycznej. W ustawie w ust.7 wyraźnie zapisano jakich obiektów to świadectwo nie dotyczy. Obowiązek nie ma kontynuacji i spójności z art.57, ponieważ w dokumentach wymaganych do zakończenia budowy tego akurat nie wymieniono. Tą kwestię jednak rozstrzygać będą właściwe organy nadzoru budowlanego. Trzeba od razu zaznaczyć fakt że świadectwo nie jest elementem projektu budowlanego. Zwracamy jednak poniżej uwagę na zmiany w rozporządzeniu w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, gdyż aspekty związane z metodologią opracowywania świadectwa muszą znaleźć od nowego roku swoje miejsce w części opisowej projektu budowlanego.
Rozporządzenie w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej zostało podpisane 6 listopada 2008.
Osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności architektonicznej mogą sporządzać takie świadectwa. Zanim jednak podejmiemy się opracowania świadectwa warto zwrócić uwagę na konsekwencję nieprawdziwych informacji w świadectwie zapisanych w ust.6.
Zmiana w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Została wprowadzona 6 listopada 2008 i obowiązuje od 1 stycznia 2009.
Najważniejsze zmiany to:
W § 11 ust. 2 pkt 9 określono jednoznacznie, że charakterystyka energetyczna obiektu budowlanego (która należało przedstawiać również w obecnie obowiązującym stanie prawnym) musi zostać opracowana zgodnie z przepisami dotyczącymi metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej odrębną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej, a więc zgodnie z rozporządzeniem w tej sprawie podpisanym przez Ministra Infrastruktury 6 listopada 2008 r. Metodologia jest opisana w załącznikach 5 i 6. Trzeba zauważyć że podpunkty a,c,d nie zmieniły się zasadniczo w stosunku do rozporządzenia obowiązującego.
Najwyraźniejsza zmiana to punkt 9 b). Dotychczas właściwości cieplne przegród zewnętrznych określaliśmy tylko w stosunku do budynków zawierających instalacje grzewcze lub chłodnicze, teraz także takich które mają instalacje wentylacji i klimatyzacji. Pomocny przy sporządzaniu tej części opisu może być fragment uzasadnienia dla wprowadzonego rozporządzenia: „Obowiązek ten ma na celu inwentaryzację wskaźników oraz danych projektowych niezbędnych do sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej dla nowo wznoszonego budynku.”
Nałożono również wymóg, w § 11 ust. 2 pkt 10a, aby w stosunku do obiektów o powierzchni użytkowej powyżej 1000 m², w części opisowej projektu architektoniczno-budowlanego przedstawić analizę możliwości racjonalnego wykorzystania pod względem technicznym, ekonomicznym i środowiskowych, odnawialnych źródeł energii, a także możliwości zastosowania skojarzonej produkcji energii elektrycznej i ciepła oraz zdecentralizowanego systemu zaopatrzenia w energię w postaci bezpośredniego lub blokowego ogrzewania.
Pojawiły się wątpliwości co do pozwoleń wydanych przed dniem wejścia w życie zmiany oraz co ważniejsze złożonych wniosków. Rozstrzyga to Rozporządzenie z dnia 17 grudnia 2008 dopuszczając stosowanie przepisów dotychczasowych.
zmiana w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Została wprowadzona 6 listopada 2008 i obowiązuje od 1 stycznia 2009.
Najważniejsze zmiany to: zmieniono zakres podmiotowy, zawarty w § 2, określający kiedy należy stosować przepisy tego rozporządzenia. Zmiana ust. 2 i dodanie ust. 3a określają jakie budynki i w jakim zakresie wymagania odnośnie budynków mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu. Pojawiło się rozróżnienie budynków na te o powierzchni użytkowej do i powyżej 1000 m² oraz odniesienie do charakterystyki energetycznej budynków.
Ponadto wprowadzono zmiany w: § 118 (dodany ust. 3), § 133 (dodany ust. 9 i 10), § 150 (zmieniony ust. 3), § 151 (zmieniony ust. 1 i dodane ust. 5-7), § 154 (zmieniony ust. 1 i dodane ust. 10 i 11), § 155 (zmieniony ust. 3), § 180a (dodany cały przepis) § 321, § 328, § 329 (zmiana brzmienia całych przepisów)
Zmiany mają duże znaczenie w stosunku do izolacyjności cieplnej ścian i okien, oraz szczelności cieplnej przegród okiennych i drzwiowych na przenikanie powietrza.
Podobnie jak w przypadku projektu budowlanego, pojawiły się wątpliwości co do pozwoleń wydanych przed dniem wejścia w życie zmiany oraz co ważniejsze złożonych wniosków. Rozstrzyga to Rozporządzenie z dnia 17 grudnia 2008 dopuszczając stosowanie przepisów dotychczasowych.
ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Ta ustawa obowiązuje od 15 listopada 2008r i zmienia konstrukcję ustawy prawo ochrony środowiska, wyjmując z niej bardzo znaczący fragment dotyczący procedury udostępniania informacji i udziału społeczeństwa. Wprowadza jednocześnie wiele zmian, co może mieć związek z terminami realizacji inwestycji.
Najważniejsza dla architektów zmiana to:
Pierwszy z punktów jest oczywisty i w oczywisty sposób przedłuża etap uzyskiwania decyzji o warunkach zabudowy. Nie będzie można tak jak dotychczas uzyskiwać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach równolegle z decyzją o warunkach zabudowy. W ustawie nie wprowadzono przepisów przejściowych dla warunków zabudowy a zasady postępowania dla spraw wszczętych przed wejściem ustawy zapisano jedynie dla pozwolenia na budowę(art.154). Można w takim razie spodziewać się wezwań o uzupełnienie wniosku gdyż zapisano że należy ją dołączyć do wniosku o ustalenie warunków zabudowy (art.72 ust.3).
Drugi punkt będzie miał miejsce w przypadku kiedy organ wydający pozwolenie na budowę stwierdzi że we wniosku są wprowadzone zmiany w stosunku do wymagań zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W takich sytuacjach postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę zostanie zawieszone postanowieniem a drugim postanowieniem zostanie stwierdzony obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko i jego zakres.
Po otrzymaniu raportu organ zwraca się z wnioskiem o uzgodnienie przedsięwzięcia do regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko regionalny dyrektor będzie mógł postanowieniem uzgodnić warunki realizacji przedsięwzięcia.
Dopiero to postanowienie będzie mogło stanowić podstawę do uzyskania pozwolenia na budowę.
Widać jak ważne dla projektantów są wymagania opisane w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym i jak ważne jest respektowanie w projekcie tych wymagań.
Piotr Fokczyński